Het gebruik van urine biomarkers is een veelbelovende, patiëntvriendelijke manier om nierkanker eerder en beter te herkennen.
Titel onderzoek
Prognosis REnal CancEr and Detection (PRECEDE): Enhancing diagnosis and risk-stratification of renal cell carcinoma.
Participanten
Dr. K.M. Smits, Dr. J.G. van Roermund, Dr. T. Marcelissen, Dr. M.J. Aarts, Dr. T. Kerkhofs, Dr. L.J. Schouten,
Dr. B. Ramaekers, prof. Dr. T. de Meyer, Drs. J. Kelly
Doel van het onderzoek
Jaarlijks worden er bijna 3000 nieuwe gevallen van niercelkanker gediagnosticeerd in Nederland. Ongeveer de helft van de mensen met niercelkanker ervaart geen symptomen, en vaak worden tumoren per toeval gediagnosticeerd tijdens beeldvorming bedoeld voor andere klachten of pas in een laat stadium, als klachten wel optreden. Niercelkanker in een vergevorderd stadium, met uitzaaiingen, gaat gepaard met lage overlevingscijfers. Voor het verbeteren van de vooruitzichten bij niercelkanker is het van belang om de diagnostiek van niercelkanker te verbeteren en niercelkanker met een ongunstig beloop eerder te herkennen. De laatste jaren worden door de toename in het gebruik van medische beeldvorming (echo, CT-scan etc.), steeds vaker per toeval kleine gezwellen gediagnosticeerd in de nier. Op basis van de huidige beeldvorming is het vaak moeilijk om vooraf het onderscheid te maken tussen een goedaardig en een kwaadaardig gezwel, en het huidige beleid is in de meeste gevallen een operatieve (gedeeltelijke) verwijdering van de nier. Achteraf blijkt echter slechts een deel van deze kleine gezwellen daadwerkelijk kwaadaardig te zijn. In ons onderzoek gaan wij op zoek naar nieuwe specifieke biomarkers voor niercelkanker die gemeten kunnen worden in de urine van patiënten. Het doel hiervan is om de huidige manier van diagnosticeren van niercelkanker op een patiëntvriendelijke manier te verbeteren waardoor niercelkanker makkelijker te herkennen is, en vooraf een beter onderscheid te maken is tussen een goed- en een kwaadaardig gezwel.
Wat is in de laatste periode gerealiseerd?
Door de financiële steun van Kankeronderzoeksfonds Limburg hebben wij ook in 2023 weer een heel aantal zaken kunnen realiseren. Na de succesvolle promotie van onze eerste promovendus op het project (Dr. K. Lommen, https://books.gildeprint.nl/thesis/580087-lommen/) is er in 2023 een nieuwe promovendus op het project aangesteld, Jaycey Kelly. Zij zal verder werken aan het onderzoek en zich vooral richten op het verder verbeteren van ons panel met biomarkers. Het huidige panel, bestaande uit vier biomarkers, gemeten in urine, is in staat om 98% van de mensen zonder nierkanker te herkennen. Helaas bleek het panel maar 28% van de mensen met kanker te herkennen. Dit was minder dan vergeleken met de eerdere metingen in weefsel waarbij 80% van de mensen met kanker herkend werd. Wel was de area-under-the-curve (AUC; een maat voor diagnostische waarde) 0.85 (95%-betrouwbaarheidsinterval 0.80-0.90). Deze resultaten vormen de basis voor een verdere doorontwikkeling van de gevonden biomarkers door Jaycey. Ook zijn we in 2023 doorgegaan met het includeren van patiënten voor de biobank en momenteel nemen 51 patiënten deel aan onze biobank en hebben we ook de eerste follow-up metingen bij patiënten uitgevoerd.
Wat zijn de plannen voor de komende periode?
Er zijn weer uitgebreide plannen gemaakt voor de komende periode nu we, door de steun van KOFL het nierkanker onderzoek verder kunnen vervolgen. Jaycey is momenteel bezig met het uitvoeren van een systematisch literatuuronderzoek met als doel het identificeren van nieuwe, complementaire biomarkers die ons panel kunnen versterken. Hierbij richten we ons op een ander soort biomarker dan dat we tot nu toe hebben gedaan. Daarnaast zal Jaycey onze eerdere bevindingen in urine valideren in een andere urine populatie. Om dat te kunnen doen zijn we momenteel in gesprek met RadboudUMC voor het verkrijgen van een tweede urine populatie. Bovendien blijft inclusie in de Maastrichtse Urine Biobank doorlopen, voor het ontwikkelen van biomarkers zijn grote aantallen nodig, dus de Maastrichtse patiënten zijn onmisbaar voor het door ontwikkelen van ons biomarker panel. Bovendien zijn we in gesprek met VieCuri in Venlo om de biobank uit te breiden naar hun ziekenhuis om zo nog meer patiënten te kunnen includeren in de urine biobank. Daarvoor is een aanvullende ICT-infrastructuur nodig, deze wordt momenteel ontwikkeld in samenwerking met MEMIC, het centrum voor data en informatiemanagement van MUMC.