Borstkanker

Onderzoeksresultaten 2015

borstkanker, onderzoek, Maastricht UMC+, chirurg, Marjolein Smidt, Kankeronderzoekfonds LimburgDoel van het onderzoek

Jaarlijks wordt in Nederland bij meer dan 14.000 vrouwen de diagnose borstkanker gesteld. De behandeling bestaat vaak uit verschillende onderdelen, zoals een operatie, bestraling en systemische therapie. Daardoor is de afgelopen jaren de prognose van borstkankerpatiënten sterk verbeterd en is er steeds meer aandacht voor bijwerkingen van de behandeling, bijvoorbeeld van de schildwachtklierprocedure. Met deze operatie identifi ceren we bij patiënten zonder klinische aanwijzingen voor uitzaaiingen de eerste drainerende klier in de oksel. Deze klier bevat metastasen bij 25% van deze groep patiënten. De operatie kan echter bijwerkingen veroorzaken, zoals een stijvere schouder, een veranderd gevoel aan de binnenzijde van bovenarm en lymfoedeem. Sommige klachten kunnen de patiënt levenslang hinderen. Het optreden van klachten is niet gerelateerd aan het al dan niet aanwezig zijn van uitzaaiingen in de schildwachtklier. Dit betekent dat patiënten zonder klieruitzaaiingen klachten kunnen krijgen door een operatie, die zij niet hadden hoeven ondergaan. Zou het niet mooi zijn als we zonder operatie, bijvoorbeeld met een scan, konden achterhalen of er uitzaaiingen in de lymfeklieren zijn? Zodat we patiënten zonder uitzaaiingen de schildwachtklierprocedure konden besparen?

Wat is in de verslagperiode gerealiseerd

Eerder bleek bij een pilotstudie dat een contrast versterkte MRI scan van de okselregio (met contrastmiddel gadofosveset) de lymfeklieren goed afbeeldt. Vervolgens werd met behulp van Kankeronderzoeksfonds Limburg een vervolgstudie gestart om te kijken of de goede 
resultaten uit de pilotstudie bevestigd kunnen worden in een nieuwe groep borstkankerpatiënten. 
Indien deze studie namelijk bij een grote groep patiënten dezelfde overtuigende resultaten laat zien, 
kunnen we deze techniek in de praktijk gaan toepassen. Momenteel zijn er 97 patiënten geïncludeerd. 
De eerste resultaten zijn gepresenteerd op de Chirurgendagen in mei 2015. Daarnaast worden de 
laatste voorbereidingen getroffen voor een vervolgstudie in meerdere Nederlandse ziekenhuizen, 
zodat de gadofosveset-versterkte MRI scan van de okselregio ook gebruikt kan worden om patiënten 
die chemotherapie vóór de operatie krijgen, een okselklieroperatie te besparen. Afgelopen jaar is 
de inclusie tijdelijk gepauzeerd, omdat we problemen hebben ondervonden met de levering van het 
contrastmiddel. Inmiddels is dit probleem opgelost; het eerste transport van het contrastmiddel volgt 
spoedig en de studie zal weer herstart worden.

Wat zijn de plannen voor de komende periode

Het komende jaar zal de inclusie voor deze studie worden voltooid (tot 160 patiënten), daarna zullen deze resultaten geanalyseerd en gepubliceerd worden. Verder zal het vervolgproject worden opgestart (inclusief twee andere Nederlandse ziekenhuizen), waardoor in de toekomst ook vrouwen met aangetoonde lymfeklieruitzaaiingen kunnen profiteren van minder onnodige okseloperaties. Tenslotte zullen we onderzoeken hoeveel training radiologen nodig hebben om lymfeklieren op een contrast versterkte MRI scan van de okselregio goed te beoordelen, zodat deze scan ook in andere ziekenhuizen kan worden gebruikt.