Onderzoeksleider Prof. dr. ir. Matty WeijenbergDoel van het onderzoek
Het onderzoek wil leefstijlfactoren identificeren die de kwaliteit van leven en prognose van patiënten met dikkedarmkanker beïnvloeden. Het onderzoek is ingebed in een prospectieve cohortstudie in Limburg: de ‘Energy for Life after ColoRectal Cancer’ (EnCoRe)-studie. De kennis uit deze studie zal bijdragen aan de ontwikkeling van op maat toegesneden interventies voor dikkedarmkanker survivors, ter verbetering van hun prognose en kwaliteit van leven.
Wat is in verslagperiode gerealiseerd
Er zijn tot op heden 278 dikkedarmkanker patiënten geïncludeerd in de EnCoRe-studie, met een respons van 50% bij inclusie en een gemiddelde respons van 93% bij de vier vervolgmetingen na de behandeling. Het cross-sectionele deel van de studie is afgerond en de eerste resultaten al deels gepubliceerd o.a. in het proefschrift van Eline van Roekel getiteld Energy for life after colorectal cancer: Associations of physical activity and sedentary behavior with quality of life in colorectal cancer survivors dat zij op 15 december 2015 heeft verdedigd. De resultaten laten zien dat licht intensieve lichamelijke activiteit en langdurig sedentair gedrag potentiële nieuwe aangrijpingspunten zouden kunnen zijn voor leefstijlinterventies gericht op het verbeteren van de kwaliteit van leven van dikkedarmkanker survivors. Weinig survivors (21%) rapporteren dat ze leefstijladviezen hebben ontvangen, en het genieten van voeding en beweging in dezelfde mate als voor de diagnose is gunstig gerelateerd met kwaliteit van leven. Als een eerste stap richting de ontwikkeling van een prognostisch predictiemodel voor kwaliteit van leven is een systematische review geaccepteerd voor publicatie waarin biopsychosociale factoren geassocieerd met kwaliteit van leven van dikkedarmkanker survivors uiteengezet zijn. Er gaat nu ook een onderzoek naar naar leefstijlpatronen en prognose en comorbiditeiten bij dikkedarmkanker survivors in samenwerking met Wageningen Universiteit starten. De samenwerking is bijzonder versnellend want die maakt het mogelijk om sommige vraagstellingen met verenigde krachten 5 tot 10 jaar eerder te beantwoorden. Er lopen samenwerkingen met gebruik van de EnCoRedata op het gebied van B-vitaminen, vitamine D en lichaamssamenstelling. Tot slot zullen data van de EnCoRestudie worden gebruikt voor de uitvoering van een nieuw Maastricht UMC+ project naar de ontwikkeling van een predictiemodel voor de prognose van vroege stadium dikkedarmkanker met behulp van klinisch-pathologische, genetische- en imaging massa spectrometrische kenmerken van de tumor.
Wat zijn de plannen voor de komende periode
Naast de verwerking van de data voor alle lopende projecten waarbij de EnCoRe-studie betrokken is (zes in totaal), zijn er plannen om de relatie tussen sedentair gedrag en vermoeidheid nader moleculair te onderzoeken met behulp van metabolomics. Verder zijn wij geïnteresseerd in hoe leefstijlpatronen gerelateerd zijn aan verschillende aspecten van kwaliteit van leven en prognose.
Update december 2015
Eerste resulaten de EnCoRe-studie
De vergrijzing en verbeterde overlevingskansen van patiënten met dikkedarmkanker (oftewel colorectaalkanker) leiden wereldwijd tot een toenemend aantal overlevers van dikkedarmkanker, zogenaamde kankersurvivors. Een groot deel van deze mensen ervaart aanhoudende gezondheidsklachten die hun functioneren en kwaliteit van leven negatief beïnvloeden.
Dr. Encarna Gomez Garcia, Prof.dr. Manon van Engeland, Dr. Silvia Sanduleanu en Prof.dr.ir. Matty Weijenberg
Omdat op wetenschappelijk gebied nog weinig bekend is over hoe leefstijlfactoren, zoals het eet- en beweegpatroon, het welzijn van mensen na behandeling van dikkedarmkanker beïnvloeden, is in 2012 de EnCoRe-studie - Energie voor het leven na ColoRectaalkanker - gestart, die zich specifiek richt op de invloed van leefstijl (voeding, beweging en lichaamssamenstelling) op de gezondheid van kwaliteit van leven van dikkedarmkanker survivors. De resultaten van de studie zullen meer inzicht geven in hoe leefstijlfactoren de kwaliteit van leven van personen met dikkedarmkanker beïnvloeden op zowel korte als langere termijn na de diagnose en behandeling. In de toekomst kunnen de resultaten bovendien bijdragen aan de ontwikkeling van nieuwe, persoonlijke leefstijlinterventies gericht op het waarborgen en verbeteren van de kwaliteit van leven van dikkedarmkanker survivors.
De eerste resultaten van de EnCoRe-studie zijn gepubliceerd in internationale wetenschappelijke tijdschriften en in het proefschrift van Eline van Roekel, die haar promotietraject onlangs met succes heeft afgerond. Dr. van Roekel heeft onderzocht of de mate van lichamelijke activiteit en lichamelijke inactiviteit (ofwel zitten en liggen gedurende de dag) gerelateerd zijn aan de kwaliteit van leven van survivors (overlevers) van dikkedarmkanker. Zij heeft deze relaties bestudeerd bij een groep survivors bij wie de diagnose dikkedarmkanker 2 tot 10 jaar geleden gesteld was. Uit de resultaten kwam naar voren dat dikkedarmkanker survivors die aangaven meer te bewegen, tegelijkertijd ook een betere kwaliteit van leven rapporteerden.
De levenskwaliteit hing niet alleen samen met meer matig tot hoog intensief bewegen, maar los daarvan ook met meer laag intensief bewegen. Behalve de mate van lichamelijke activiteit is ook is de mate van sedentair gedrag gemeten met behulp van gegevens van bewegingsmonitors, die gedurende 7 aaneengesloten dagen door de deelnemers werden gedragen. Op basis van deze gegevens werd aangetoond dat survivors van dikkedarmkanker die overdag meer tijd zittend of liggend doorbrachten –met name in langdurige onafgebroken periodes– een slechtere kwaliteit van leven rapporteerden. Deze bevindingen laten zien dat bevorderen van licht intensieve lichamelijke activiteit en verminderen van sedentair gedrag mogelijk nieuwe aangrijpingspunten kunnen zijn voor leefstijlinterventies gericht op verbetering van de kwaliteit van leven van dikkedarmkanker survivors. Vervolgonderzoek is echter nodig om deze potentiële nieuwe aangrijpingspunten voor interventies nader te bestuderen.
