Onderzoeken

Nierkanker

Niercel kankerOnderzoeksteam nierkanker - Foto: Photostique

Doneer aan onderzoek naar nierkanker

Een verbetering van vroeg-detectie: Nierkanker herkennen door urine biomarkers 

Nierkanker is momenteel bij mannen de 9e en bij vrouwen de 10e meest voorkomende kankersoort. Jaarlijks worden er bijna 3000 nieuwe gevallen van nierkanker gediagnosticeerd in Nederland. Ongeveer de helft van de mensen met nierkanker ervaart geen symptomen, en vaak worden tumoren per toeval gediagnosticeerd tijdens beeldvorming bedoeld voor andere klachten of pas in een laat stadium, als klachten wel optreden. Nierkanker in een vergevorderd stadium, met uitzaaiingen, gaat gepaard met lage overlevingscijfers. Voor het verbeteren van de vooruitzichten bij nierkanker is het van belang om de diagnostiek van nierkanker te verbeteren en nierkanker met een ongunstig beloop eerder te herkennen. 

De diagnose van nierkanker

De laatste jaren worden door de toename in het gebruik van medische beeldvorming (echo, CT scan etc.), ook steeds vaker per toeval kleine gezwellen gediagnosticeerd in de nier. Op basis van de huidige beeldvorming is het erg moeilijk om vooraf het onderscheid te maken tussen een goedaardig en een kwaadaardig gezwel. Toch is het medisch beleid in Nederland bij deze toevallige diagnoses in de meeste gevallen een (gedeeltelijke) operatieve verwijdering van de nier. In de praktijk blijkt echter slechts ongeveer 25 tot 50% van deze gezwellen daadwerkelijk kwaadaardig te zijn. Het deel van de mensen met een goedaardig gezwel heeft dus onnodig een impactvolle operatie ondergaan. Biomarkers (indicatoren van ziekte die in bv. bloed of urine gemeten kunnen worden) kunnen mogelijk de huidige manier van diagnosticeren van nierkanker verbeteren, door nierkanker makkelijker te herkennen en vooraf onderscheid te maken tussen een goed- en een kwaadaardig gezwel.   

Het beloop van nierkanker

Om te kunnen bepalen hoe nierkanker behandeld moet worden, wordt goed gekeken naar een aantal eigenschappen van de tumor, zoals bv. de grootte en de aanwezigheid van kankercellen op andere plaatsen in het lichaam. Het ziektebeloop bij patiënten met een vergelijkbare tumorkenmerken kan echter erg verschillen. Bij ongeveer 30% van de patiënten die geopereerd zijn, keert de nierkanker alsnog terug. Bij een ander deel, ook ongeveer 30%, zijn er al uitzaaiingen aanwezig op het moment van de diagnose. Op dit moment is het nog niet mogelijk om deze groepen patiënten, met een ongunstig ziektebeloop, vooraf te herkennen. Ook hier zouden biomarkers een rol kunnen spelen zodat dergelijke hoog-risico patiënten al vroeg herkend kunnen worden, en behandeling daarop kan worden aangepast. 

Biomarkers in nierkanker

Al vele jaren worden in de medische wereld biomarkers gebruikt om de toestand van een patiënt te bepalen. Voorbeelden hiervan zijn het HCG gehalte in het bloed bij een zwangerschap, of de aanwezigheid van bacteriën in de urine bij een blaasontsteking. Ook om de diagnose kanker te stellen worden biomarkers steeds vaker gebruikt, vaak voorafgaand aan andere onderzoeken zoals scans of echo’s. Belangrijk hierbij is dat de biomarker makkelijk en patiëntvriendelijk te meten is. 

In dit onderzoek gaan onderzoekers van Maastricht UMC+ op zoek naar nieuwe, specifieke biomarkers voor nierkanker die gemeten kunnen worden in de urine van patiënten. Hiervoor gebruiken de onderzoekers een nieuwe methode die zij recent ontwikkeld hebben om heel specifiek en gericht speciale biomarkers op te sporen. Daarnaast zal in het Maastricht UMC+ een urine biobank opgezet worden waar een groot deel van de patiënten die bij de polikliniek Urologie komen, vrijwillig aan kan deelnemen. Het doel van deze biobank is het onderzoeken van biomarkers in de urine. De onderzoeksresultaten kunnen, als het onderzoek slaagt, bijdragen aan een verbeterde diagnostiek van nierkanker. Uiteindelijk kunnen de onderzoeksresultaten leiden tot een urinetest die gebruikt kan worden om nierkanker beter en sneller te onderscheiden van goed- en kwaadaardige gezwellen zonder dat hiervoor een operatie nodig is, en patiënten met een verhoogd risico op herhaling of uitzaaiingen eerder te herkennen.

Waarom dit onderzoek uw steun verdient…

Uniek

Dit onderzoek combineert een unieke methode om nieuwe, specifieke biomarkers te ontdekken, met grote patiënten aantallen om zo een urinetest te ontwikkelen om nierkanker eerder en beter op te sporen. Een dergelijk onderzoek wordt nergens anders ter wereld verricht.

Belangrijk

Dit onderzoek is belangrijk omdat steeds vaker gezwellen in de nier worden vastgesteld waarbij, aan de hand van beeldvorming, niet duidelijk is of het een goedaardig of kwaadaardig gezwel betreft. Omdat de behandeling in deze gevallen meestal een operatieve verwijdering van de nier betreft, vinden er steeds meer operaties plaats die achteraf onnodig bleken te zijn. Daarnaast kunnen nierkanker patiënten met een hoog risico op herhaling op dit moment nog niet herkend worden. Dit onderzoek draagt bij aan een verbeterde diagnostiek van nierkanker zodat eerder, zonder operatie, kan worden vastgesteld of een gezwel kwaadaardig is en of een patiënt een hoog risico op herhaling heeft.

Resultaten

De resultaten van dit onderzoek kunnen leiden tot de ontwikkeling van een urinetest die gebruikt kan worden bij de diagnostiek van nierkanker.

Doneer aan onderzoek naar nierkanker